Informacja o Parku

SZATA ROŚLINNA

    Mazurski Park Krajobrazowy posiada bogatą szatę roślinną. Wynika to m. in. z tego, że Park obejmuje swoimi granicami najżyźniejszą północno-zachodnią część Puszczy Piskiej, gdzie w podłożu licznie występują gliny zwałowe bogate w węglan wapnia. Bogata rzeźba terenu oraz urozmaicona sieć wodna sprzyjają różnorodności florystycznej. Flora Mazurskiego Parku Krajobrazowego jest stosunkowo dobrze poznana (dotyczy to głównie roślin naczyniowych), bogata jak na warunki Polski północno-wschodniej i dobrze zachowana. W tym miejscu warto wymienić rośliny chronione i szczególnie interesujące. Do takich na terenie Parku należą: cis (2 stanowiska), storczyki - listera sercowata, listera jajowata, obuwik, storczyk szerokolistny, kruszczyk błotny, kruszczyk rdzawoczerwony, tajęża jednostronna, gnieźnik leśny, żłobik koralowy, a także rośliny owadożerne - rosiczka okrągłolistna, pływacz zwyczajny i średni oraz piękne rośliny związane z wilgotnymi łąkami, jak: pełnik europejski, kosaciec syberyjski, mieczyk dachówkowaty, goździk pyszny. Do pięknych roślin należą też znane z polan śródleśnych: dzwonecznik wonny, orlik pospolity, lilia złotogłów, sasanki - otwarta i łąkowa oraz o stepowym charakterze zawilec wielko­kwiatowy i dzwonek boloński. Efektownymi roślinami gradowymi Parku są ciepłolubny miodownik melisowaty i kokoryczka okółkowa - gatunek górski. Do reliktów glacjalnych i borealnych na terenie Parku należy m. in. chamedafne północna (największe stanowisko w Polsce), zimoziół północny, wielosił błękitny, turzyca strunowa, turzyca luźnokwiatowa i wierzba borówkolistna. Ta ostatnia rośnie w liczbie około 400 okazów na śródpolnym torfowisku przy północnej grani­cy Parku. Z terenu Parku znane są trzy stanowiska widłaka wrońca, rosnącego tu w wilgotnych lasach. Z innych ciekawych roślin torfowiskowych można wymienić: wełniankę delikatną, bażynę czarną, bagnicę torfową, turzycę bagienną i żurawinę drobnolistkową. Z roślin związanych z wodami należy wyróżnić takie, jak: kłóć wiechowatą (brzegi jeziora Lisunie), jeżogłówkę najmniejszą, rdestnicę nitkowatą oraz bardzo rzadki w kraju mech wodny Fontinalis dalecarlica, występujący w rzece Krutyni k. Ukty - jedyne znane stanowisko tej rośliny na Pojezierzu Mazurskim, a także krasnorost z górnej Krutyni - Hildebrandtia ńvularis, wyglądający jak czer­wone plamy na kamieniach w rzece. Spośród mchów największą osobliwością jest występujący na zachód od jeziora Pierwos, bardzo rzadki w kraju, północny mech Paludella sąuarrosa. Charakterystycznym zbiorowiskiem roślinnym jest tu grąd - wielogatunkowy las liściasty, w którym rosną takie drzewa, jak: dąb szypułkowy, lipa drobnolistna, grab zwyczajny, klon zwyczajny. Runo tego zbiorowiska składa się m. in. z takich gatunków roślin, jak marzanka wonna, gajowiec żółty, czernieć gronkowy, jaskier kosmaty, fiołek przedziwny, gwiazdnica wielkokwiatowa, kokoryczka wielo­kwiatowa, zawilec gajowy, przylaszczka pospolita, trędownik bulwiasty, żywiec cebulkowy, rzadka kokorycz pełna, pasożytniczy łuskiewnik różowy, czyściec leśny, złoć żółta i wiele innych. W tutejszych grądach pospolicie występuje chroniony krzew wawrzynek wilczełyko. Dla terenów sandrowych Parku charakterystyczny jest bór sosnowy, w którym dominuje z drzew sosna zwyczajna, często z domieszką świerka, a w runie występują licznie - borówka czarna, borówka brusznica, mącznica lekarska, pomocnik bal-daszkowaty, widłak goździsty i spłaszczony. W zbiorowisku tym występuje jałowiec pospolity. W miejscach wilgotnych i bezodpływowych na ubogich siedliskach trafiają się płaty borów bagiennych, gdzie dominuje sosna o niskim wzroście, a w runie rosną charakterystyczne krzewinki z rodziny wrzosowatych - bagno zwyczajne i borówka bagienna. Z brzegami wód na terenie Parku związany jest ols - zbiorowisko leśne z domi­nującą olszą czarną. Tutaj występuje dziko porzeczka czarna. Mniejsze powierzchnie zajmuje ols torfowcowy, związany z bardziej ubogim podłożem. Na terenach silnie podtopionych, przy rzece Krutyni i w otoczeniu niektórych jezior, występują zarośla wierzbowe z wierzbami - szarą, uszatą i pięciopręcikową. Żyzne siedliska przy stru­mieniach porasta rzadki już w kraju łęg jesionowy z jesionem wyniosłym. W szczątkowej formie zachowały się na terenie Parku takie zbiorowiska leśne, jak: łęg topolowo-wierzbowy z panującymi wierzbami - kruchą i białą oraz rzadką tutaj topolą białą (brzegi Krutyni k. Ukty oraz niektóre odcinki brzegu Śniardw), buczyna niżowa z bukiem zwyczajnym i jaworem (k. wsi Ukty i Krutyń) oraz łęg wiązowo-jesionowy z panującym jesionem wyniosłym oraz wiązem górskim i czeremchą (k. wsi Bobrówko). Interesujący jest też płat o borealnym charakterze świerczyny na torfie, rosnącej na zachód od jeziora Pierwos, gdzie drzewostan złożony jest ze świerka o niskim wzroście, a dominującym mchem jest tu relikto­wy torfowiec Sphagnum russowii. Oprócz zbiorowisk leśnych charakterystyczne dla Mazurskiego Parku Krajobra­zowego są zbiorowiska roślinności torfowiskowej i wodnej. Duże torfowiska niskie z turzycami i trzciną spotykamy w środkowym i dolnym biegu rzeki Krutyni oraz przy większych jeziorach. Masowo występują tu liczne gatunki turzyc, np. błotna, zaostrzona, brzegowa oraz trzcina pospolita. Mniejsze powierzchnie zajmują tor­fowiska przejściowe i wysokie z torfowcami, storczykami i licznymi gatunkami z rodziny wrzosowatych. Spotykamy tu interesujące rośliny owadożerne, takie jak rosiczka i pływacze. Roślinność wód Parku jest bardzo bogata i różnorodna. W rzekach i jeziorach uwagę zwracają: rdestnice, rogatki, wywłóczniki, grzybienie białe, grążele żółte, a w strefie brzeżnej oczerety i pałki.